Kerkelijk-erf en zijn historie.

(Bron: jubileumboek: Van Zypendaal tot Kemperheide)

Na 1845 ontwikkelde het dorp Schaarsbergen zich flink toen de ontginningen van de heide voortvarend werden aangepakt.

Rond 1860 werd onder leiding van baron W.G. Brantsen van den Zyp en de heer C.H. de Bruijn van Warnsborn “een commissie tot stichting eener kerkelijke gemeente te Schaarsbergen” in het leven geroepen.

 

kerk pastorie

Foto: Kerk en Pastorie Schaarsbergen

 

Ook de heren C.J. van Orsoy Veeren (eigenaar van Rijzenburg), jhr. C.M. Brantsen en ds. O.G. Heldring namen deel aan de commissie. Hun namen staan vermeld op een gedenksteen in het voorportaal van de kerk.
Het classicaal bestuur van de Hervormde Gemeente Arnhem besloot op 13 september 1867 dat de grenzen van de kerkelijke gemeente Schaarsbergen zouden worden gevormd door de Amsterdamseweg, de Apeldoornseweg
en de Schelmseweg. Oud Reemst bleef bij Otterlo en de welvarende buurtschap Deelen ging onder protest van Otterlo over naar de kerkgemeente Schaarsbergen. In 1879 kwamen ook de landgoederen Zypendaal en Gulden Bodem tot en met de Teerplaats, bij de kerkgemeente Schaarsbergen.
De dorpsgemeenschap kon met behulp van de heer De Bruijn en in het bijzonder van baron Brantsen garant staan voor het predikantstraktement.

In het najaar van 1868 begon de bouw van kerk (naar het model van de zo genaamde Waterstaatskerk) en pastorie op grond die door baron Brantsen ter beschikking
was gesteld. De aannemer Liefting was de laagste inschrijver. Het bedrag was f 14.844,-. Op 5 december 1869 vond de inwijding van de nieuwe kerk plaats door
Veertien dagen later werd ds. M.J.C. Wolff bevestigd tot de eerste predikant op Schaarsbergen. De komst van ds. Willem van den Bergh in 1879 zou een belangrijk stempel drukken op de jonge kerkgemeente van Schaarsbergen. Zijn inzet leidde tevens tot de stichting van de School met de Bijbel te Schaarsbergen in 1882.
Door oorlogshandelingen in 1944 werd de kerk zwaar beschadigd.
Ten tijde van het honderdjarig bestaan van de kerk in 1969 heeft een algehele renovatie plaats gehad.
FlaesorgelIn de kerk staat een monumentaal orgel.
Dat orgel is in 1867 gebouwd door de Rotterdamse orgelbouwer Flaes.
Informatie over het orgel vindt u hier>
 
Achter de Dorpskerk staat het vroegere Kerkelijk Centrum. Na een uitgebreide verbouwing in 2005 is de naam gewijzigd in Dorpshuis. Deze naamsverandering geeft veel beter de huidige functie weer. Het is niet alleen een centrum voor de kerkelijke gemeenschap, maar voor het hele dorp.

Achter het Dorpshuis ligt de begraafplaats Vrede oord. Op de begraafplaats bevindt zich de grafkelder van de familie Brandsen-van der Zijp. De toenmalige baron Brandsen heeft in 1863 een groot aandeel gehad in de totstandkoming van de Hervormde Gemeente Schaarsbergen. In 1986 is deze gemeente gefedereerd met de Gereformeerde Kerk van Schaarsbergen. Vanuit deze federatie is in 2004 de Protestantse Gemeente ontstaan.