Artikelindex

hier ging het haast fout

Schaarsbergen 1976

Foto's Klaas  Zijlstra en Arnhemse krant
zie fotoalbum klik hier>


Februari 1976, de Lockheed-affaire.
Maart 1976, softdrugs gedoogd.

Juni 1976, het laatste gedeelte van de Oosterscheldekering is klaar, de deltawerken zijn voltooid.

Juli 1976, zeer warm weer met een gemiddelde temperatuur van 18,4 C en 813,8 zon-uren.

 

Weerbericht van 8 juli in de extra editie van de A KVrijdag 7 juli 1976 is een dag als alle voorgaande, warm en geen wolkje aan de lucht. De voorspelling is dat het hele weekend nog mooi en warm zal zijn en ook de Arnhemmers maken plannen om daarvan te gaan genieten. Maar dat geldt niet voor de boeren uit Schaarsbergen. Al weken is er geen druppel regen gevallen en de gewassen verdrogen op het veld. Defensie heeft zelfs militairen en de B.B. ingezet om de boeren te helpen met het besproeien van het dorre gewas. En nog steeds is er geen kans op regen. Als het al zo lang droog is, steekt de angst de kop op, de angst voor bos- en heidebranden vooral met de heersende harde oostenwind. Gisteren heeft er een grote brand gewoed op het Rozendaalse Veld, 5 ha heide is in vlammen opgegaan.

Een video-impressie van destijds is te vinden op wikipediA klik hier.

 

 

Een ooggetuige:7 juli 1976 reed ik op de Koningsweg. In het oosten verschenen donkere wolken boven de bomen. Ik weet nog dat ik dacht:" Zal er dan eindelijk een bui komen? Toch ziet het er niet uit als regenwolken. Is de brandweer van de Luchtmacht met dit weer aan het oefenen bij Vrijland? Dat is toch onverantwoord.  Nee, er is brand! Is het nu ook weer op het Rozendaalse Veld? Hopelijk zal ook deze brand snel geblust worden maar dat zal niet meevallen met die harde wind."

En het valt niet mee, het dreigt een ramp te worden. Wat is begonnen als een kleine brand groeit al snel uit tot een brullend, vuurspuwend monster dat zich door niets en niemand laat tegenhouden. Een ooggetuige heeft verteld dat rond half elf de eerste rook te zien was op de Koningsweg.

De brand gaat met grote snelheid over de Apeldoornseweg heen en richting Schaarsbergen, Heidemij en de A12 en heeft daarbij al prachtige naaldbossen verslonden. Haar honger lijkt niet te stillen.

In de verte is de brand ternauwernood zichtbaar, maar dat zal snel veranderen.Om tien uur wordt de brand gemeld bij de bemande brandtoren nabij het Rozendaalse Veld. Er wordt meteen groot alarm geslagen en de brandweerkorpsen uit Arnhem en omgeving rukken uit.

10 minuten later wordt duidelijk dat het vuur zich razendsnel uitbreidt. De Deelenseweg en de Koningsweg worden afgesloten voor alle verkeer en mogen alleen nog gebruikt worden door de hulpverlening. De Deelenseweg heeft een cruciale rol gespeeld bij de bestrijding van deze brand. De hoop dat de Apeldoornseweg het vuur kan keren gaat in “vlammen” op. Het vuur slaat er, mede door de harde wind, gewoon overheen.

Al direct is er grote behoefte aan bluswater. De brandweer heeft enkele tankwagens ingezet maar helaas gaan er twee verloren in de vlammen. Eén, zie foto, van het Arnhemse korps met mobilofoon-roepnaam "Tanja"en de tweede van het brandweerkorps Doesburg. Ze komen vast te zitten of krijgen motorproblemen. De manschapBlusvoertuig (pen moeten rennen voor hun leven.

Door Coberco wordt met grote melkwagens water aangevoerd en ook Spitman is opgeroepen om water te rijden. Later komen daar nog enkele boeren met gierkarren bij.

Het toeval wil dat juist op die dag de meeste boeren uit Schaarsbergen op excursie zijn naar de aardappelproefvelden in Tweede Exloërmond in Drenthe. Wanneer zij te horen krijgen dat er brand is in Schaarsbergen, nemen er een aantal een taxi en haasten zich terug naar huis, de plaats des onheils.

Intussen is het overduidelijk dat het gevaar steeds groter wordt voor de bewoners en dat er beslissingen moeten worden genomen. Zoals wat er gebeuren moet met het vee, evacueren is onmogelijk dus dan maar loslaten en het beste ervan hopen?

PVC en Teflon opslag bij de HeidemijHet vuur raast verder richting Heidemij en Bosbouwschool, waar nu IPC Groene Ruimte gehuisvest is. Op het terrein van de Heidemij ligt erg veel PVC-materiaal opgeslagen en als dat vlam vat, wordt de lucht en de hele omgeving vergiftigd door chloorgas.

Steeds meer mensen worden ingezet om de brand te bestrijden, militairen van de LETS, van de Oranje Kazerne en van de Saksen Weimar Kazerne. Bij deze laatste kazerne kunnen vrijwilligers zich melden en ze worden met honderden tegelijk met militaire voertuigen naar de brand gebracht. De totale inzet wordt op ruim 3000 man geschat en zij doen allen hun uiterste best. Op Groot Heidekamp, waar de LETS gevestigd is worden de stalen raamluiken gesloten om het vuur buiten te houden en de inventaris te laten waar die is.

Blusvoertuigen uit Duitsland zijn onderweg. Groot materieel van de landmacht waaronder bulldozers en zelfs Leopard-bergingstanks worden ingezet. Door middel van brandgangen probeert men het vuur te keren. Het crisiscentrum speelt steeds snel in op de constant veranderende omstandigheden. Waterwagens, land- en luchtmachtmaterieel en manschappen, vrijwilligers, het moet toch allemaal naar de juiste posities gedirigeerd worden. Essentiële informatie om de brand te kunnen bestrijden krijgt de brandweer van helikopters van de luchtmacht die op vliegveld Deelen gestationeerd zijn en ook ingezet worden.

Rond twaalf uur moeten de bewoners van de Koningsweg, op last van de politie, hun huizen verlaten. Wie niet bij familie of elders terecht kan, wordt opgevangen in de Rijnhal.

Rijksweg A12 en de secundaire wegen rond Arnhem worden afgesloten voor het verkeer. Men is bang dat de brand die richting de A12 raast, even gemakkelijk daar over heen zal gaan als over de Apeldoornseweg. Door de grote hoge vlammen en de hitte ontstaan er grote brandende gaswolken die door de harde wind vijftig meter verder gemakkelijk nieuwe branden doen ontstaan. Ook dan al wordt de hulpverlening ernstig gehinderd door het ramptoerisme.

Ook de campings Arnhem en de Hooge Veluwe liggen in de gevarenzone. De aanwezige gasten moeten geëvacueerd worden en wie er nog naar toe wil wordt teruggestuurd. Voor de gedupeerden staan bussen klaar bij de kruising Kemperbergerweg Koningsweg vanwaar ze naar de Rijnhal zullen gaan. Rond de 1500 kampeerders van Camping Arnhem moeten over de enige weg die er is, vanaf de camping naar de Kemperbergerweg. Haast is geboden maar zoveel mensen over zo’n smalle weg. Om half vier arriveren de eerste mensen bij de Rijnhal. Ook worden er spontaan slaapplaatsen aangeboden door inwoners van Arnhem.

In het Arnhems Safaripark (Burgers Zoo) worden aan alle toezichthouders geweren uitgedeeld en ze krijgen de opdracht de roofdieren af te schieten als het vuur over de A12 slaat. Menige inwoner van Schaarsbergen heeft zijn auto volgeladen om meteen te kunnen vertrekken als de oproep daartoe komt. In dat geval zal al het vee losgelaten worden en moet zich dan maar zien te redden. Dat geldt ook voor het hobby-vee.

Rond vier uur in de middag draait de wind enigszins en dat heeft meteen een gunstig effect op het verloop van de strijd tegen het vuur. Nog steeds zijn er oplaaiende branden maar die worden snel geblust. De brand is tot op enkele honderden meters voor de gebouwen van de Heidemij en de Bosbouwschool tot stilstand gebracht. Nog dichter komt de brand bij Groot Heidekamp, waar bijna enkele gebouwen in vlammen opgaan...

Om zeven uur ’s avonds is de brand onder controle. Schaarsbergen is ternauwernood aan een ramp ontsnapt en gelukkig zullen we nooit weten wat er gebeurd zou zijn als de wind niet gedraaid was.

Tijdens een persconferentie, de volgende dag, verklaart burgemeester Roelen dat de stad aan een ramp is ontsnapt: “Mede dankzij de snelle inzet van drieduizend rond Arnhem gelegerde militairen en hun materieel is de gigantische heidebrand van gisteren tijdig tot staan gebracht. Zou deze hulp niet onmiddellijk beschikbaar zijn geweest, dan was de catastrofe niet te overzien geweest. Vierhonderd hectare natuurgebied is verloren gegaan, evenals twee tankauto’s, één van de Arnhemse brandweer en één uit Doesburg. Twee Leopard-bergingstanks van het leger hebben zware schade opgelopen. Door de draaiende wind, de geweldige inzet van hulpdiensten, militairen en vrijwilligers kon de brand op het laatste moment tot staan worden gebracht”.

Vermoeid maar brandmeester!

Vermoeid maar de BRAND MEESTER!!

Men heeft lering getrokken uit de ervaringen die zijn opgedaan tijdens deze grote brand. Als zich nu weer iets dergelijks voordoet worden alle boeren die beschikken over gier/waterwagens opgeroepen om de aanvoer van voldoende bluswater zeker te stellen. Met de huidige beregeningsinstallaties is er aan water geen gebrek. Op alle hekken zitten gelijke sloten en ze zijn dus met één sleutel te openen. Bij brandgevaarlijkweer is er nu constant observatie vanuit de lucht. Deze vliegtuigen staan in rechtstreeks contact met de brandweer en er vliegt zelfs een brandweerman mee. De brandtorens zijn daardoor overbodig geworden en op één na verdwenen. Deze laatste brandtoren torent als herinnering aan de grote brand van 1976 nog hoog boven het Rozendaalse Veld.

 


 

Angst!

De angst die menig Schaarsberger toen heeft ervaren, werd door: mevr. C.A. van de Kamp- de Kruijf  verwoord in haar dagboek:

7 juli 1976

s Morgens om half elf, we zitten in de tuin, het is erg warm, te warm om in de zon te zitten. De kinderen spelen in het badje en vermaken zich erg goed. Eerlijk gezegd hebben wij onze buik vol van zon en warmte. Je hoeft hier in het bos maar om je heen te kijken om te beseffen dat de regen gauw zal moeten komen. De berken ritselen van droogte en het gras prikt onder je voeten.

 

Plotseling tegen elf uur denken we een bui te zien aankomen. Het wordt steeds donkerder. Dan plotseling rinkelt de telefoon en helpt ons uit de droom: “Hebben jullie het gehoord , er woedt een vreselijke brand die al over de Koningsweg is geslagen”. Het ziet er op dat moment al dreigend en angstig uit. De lucht wordt steeds donkerder en langzaam maar zeker verdwijnt de zon achter dikke rookwolken.

 

Een beklemmende angst neemt bezit van ons als we horen dat de campings ontruimd moeten worden. Op de weg zien we mensen met koffers weg vluchten. Dan zien we ook dat onze huidskleur verandert in oranje, een spookachtig gezicht.

 

De telefoon staat niet stil, hoe is het bij jullie, kunnen jullie er wat van zien? Nee mensen alsjeblief bel niet meer, we zijn alleen maar bang.

 

De radio zendt om het kwartier uit en we horen dat er sprake is van evacuatie van enkele huizen, hier 200 meter verderop. Wat moeten we doen? Angst verlamt, dat beseffen we nu pas. We pakken wat kleren, God wat neem je mee? Er is zoveel en het is toch ook weer zo onbelangrijk. Ondertussen is de brandlucht te snijden en de rook cirkelt om de huizen.

 

We pakken onze fotoboeken en enkele dingetjes. We weten het niet, we wachten af.

 

De radio bericht dat de sporthal in brand staat en weer besef je dat het er hopeloos uitziet.

 

Dan…na nog een uur van ondraaglijke spanning horen we dat de wind draait en dat daarmee het gevaar dat het vuur over de snelweg zal komen, geweken is!!

 

Niet lang na dit bericht vernemen we dat de brandweer en al die andere mensen die deze immense vuurzee hebben helpen bestrijden, dat men de brand meester is. De opluchting die dan door ons heengaat is niet te beschrijven. Je bent dan dankbaar voor de toch nog betrekkelijk goede afloop. Natuurlijk de bossen en de dieren die daarin leefden. Het is een ramp en niets zal daar iets aan kunnen veranderen maar als je hoort dat Arnhem voor een ramp gespaard is gebleven, dan is daarvan voor ons gevoel geen woord van overdreven.

 

Deze dag zal steeds in onze herinnering blijven en het zal lang duren voor we ophouden om iedere dag opnieuw angstig naar de blauwe lucht te kijken

 

 


 

Door:  Korps-commandant b.d. gem. Renkum de heer L.Th.J.  Jansen

De zomer van 1976 had alle voorwaarden in zich om een kleine bosbrand uit te laten groeien tot een brand van grote omvang. Dat gebeurde dan ook op 7 juli 1976. Een kleine bosbrand begonnen op het Roosendaalse Veld verwoestte uiteindelijk globaal 400 ha natuurschoon. Inmiddels een stukje geschiedenis, toen een gebeurtenis met een behoorlijke impact.

 

Het verhaal van een iemand die de blussingswerkzaamheden zelf meemaakte.

De 7 juli begon als een warme zomerdag zoals de zomer van 1976 er velen kende. Het was al weken warm zonnig en er was geen regen gevallen. De periode voor de 7 juli waren er wat gebruikelijke kleine bosbrandjes geweest die snel onder controle waren. Ik was destijds nog maar beperkt bij het brandweer gebeuren betrokken. Als opgeleid brandwacht maakte ik deel uit van de toenmalige bedrijfszelfbescherming van de gemeente Renkum. Ik stond vlak voor mijn officiële toetreding tot vrijwillig lid van de gemeente brandweer Renkum. De brandweer kende ik al jaren omdat zowel mijn vader als mijn grootvader bij de brandweer betrokken waren. Dat de brandweer later mijn beroep zou worden wist ik toen nog niet.

Op de bewuste dag zat ik ’s morgens in een wekelijkse stafvergadering van de toenmalige dienst gemeentewerken op het gemeentehuis in Oosterbeek.

Normaal zat onze directeur die vergadering voor maar vanwege zijn vakantie werd deze taak overgenomen door de toenmalige wethouder van openbare werken. Gedurende de vergadering werd het steeds donkerder, zelfs in die mate dat het licht aan moest. De wethouder keek regelmatig zorgelijk naar buiten, er zou wel een enorme zware onweersbui losbarsten. Het constante lawaai van tweetonige hoorns deed echter wat anders vermoeden. Het begrip multichannel was nog niet uitgevonden maar al spoedig waren er geruchten van een geweldige bosbrand in Arnhem op of nabij het Rosendaalse veld. Onrust maakte zich van iedereen meester en de vergadering werd dan ook spoedig beëindigd

Rond 12.00 u werd ook ik opgeroepen met een aantal collega’s om te gaan helpen bij de steeds groter wordende brand die ( nog ) niet onder controle was.

Onze centrale post ( hoofdsteunpunt) was toen nog gevestigd in het zogenaamde koetshuis van Hartenstein ( momenteel brasserie Hartenstein). Regionale samenwerking in de zin van thans kenden we niet. De brandweerwet 1956 was nog van kracht en schreef voor dat de brandweer zorg een zaak van de gemeenten was. Iedere gemeente ( op een paar historische uitzonderingen na) had dus zijn eigen brandweer organisatie. Verzoek om samenwerking liep via de burgemeesters onderling, zo nodig met inschakeling van de commissaris van de Koningin.

In de praktijk kwam het erop neer dat iedereen zoveel mogelijk trachtte zijn eigen problemen op te lossen en in zeer uitzonderlijke situatie werd van collegiale hulp ( bijstand zoals dat formeel heette ) gebruik gemaakt.

 

vHerinneringstegel 25 jaar VBC (J.V. van Galen)Er was echter al in die tijd een uitzondering. Op het gebied van bosbranden was er wel een vorm van intergemeentelijke samenwerking op de Veluwe middels het VBC ( Veluws bosbrandweer comité) Dit samenwerkingsverband was al opgericht voor de tweede wereldoorlog omdat de gezamenlijke brandweerleiders op de Veluwe inzagen dat bosbrand van enige omvang de capaciteit van de onderscheidenlijke korpsen op de Veluwe te boven ging. Dus in feite de eerste regionale vorm van samen werking. Het VBC hield zich bezig met het onderhouden van contacten tussen de brandweren op de Veluwe, De brandtoren anno 2000 een herinnering aan de brand van 1976zorgde in overleg met de gemeenten voor het in standhouden van brandtorens en de bezetting daarop in droge tijden en stelde geld ter beschikking om op de Veluwe diverse materieel depots in stand te houden. Dit waren meestal op slagplaatsen in de nabijheid van boswachters waar materieel zoals bijlen, heideschuivers, zagen en schoppen waren opgeslagen. De bosbrandbestrijding stoelde op dat moment feitelijk op twee organisaties. Ten eerste de gemeentelijke brandweren die ook de leiding hadden over het blussingswerk, ten tweede personeel in dienst van Staatsbosbeheer, natuurmonumenten en vergelijkbare organisaties die het vuur moesten bestrijden met de eerder omschreven hulpmiddelen. Daarnaast kon een beroep worden gedaan op militaire hulp. De overheidsbrandweer bluste en doet dit nog steeds met

 


 

Bron: Interview 30 april 2011 met Karel Smeenk boswacter Natuurmonumenten

Karel Smeenk, toendertijd boswachter bij Natuurmonumenten, vertelt tijdens een interview op 30 april jl. zijn verhaal: “Ik arriveerde een kwartier na het begin van de brand op het Rosendaalse Veld, ik had vanuit het Deelerwoud daar rook omhoog zien komen. Via de Koningsweg ben ik daar naar toe gegaan. De brandhaard zat ter hoogte van een nog bestaand bosje vóór de brandtoren. Met de schop hebben we geprobeerd de brand plat te slaan. Toen de brandweer arriveerde, stuurde die iedereen weg, inclusief de mensen van Natuurmonumenten. De brandweer reed per ongeluk met een wiel van de auto in een gat en kwam vast te zitten. gebrekaanwaterOp een gegeven moment was het water uit de auto op. De brandweercommandant vroeg nu iedereen – de mensen die hij net weggestuurd had – maar zij konden niet op tijd zijn om de wagen weer op gang te helpen om  voor de aanstormende vlammen te vluchten. De brandweerauto brandde helemaal uit... Naar mijn mening is dat één van de redenen dat de brandbestrijding mislukt is.”

Er stonden veel jonge dennen die door de droogte snel vlam vatten. Deze gaven zwarte rook, de brandende hei witte rook. De brand trok zuurstof aan waardoor het begon te waaien en is ten zuiden van de Koningsweg de Apeldoornseweg overgetrokken. Er moet een noordoosten wind zijn geweest.

 

De brand moet aangestoken zijn geweest want er zijn jongens op een brommer gesignaleerd”. (Dit werd weersproken door een bericht in de A K van een week later:"Na verhoor bleek dat de jongens niets met de brand te maken hadden.")

 

 

 


 

Bron: Gemeente Arnhem J. Floor

De beuk (locatie RD 191.142/449.239)

de beukDeze beuk is het levende monument van de bosbrand in juli 1976. De beuk stond midden in de vuurzee en heeft als enige, naar later bleek, de vuurstorm overleeft. Wel heeft de brand de boom sterk aangetast daardoor zal hij waarschijnlijk niet meer zo lang leven.
Mocht de boom op den duur dood gaan en eventueel omvallen, dan zal deze niet verwijderd worden om de herinnering aan de grote brand van 1976 levend te houden.

Rechts van de beuk is de nieuwe aanplant van 1978 te zien.
Ook de beuk zou gesneuveld zijn indien deze in het voorjaar van 1977 geen teken van leven meer had gegeven, maar hij was opnieuw uitgelopen. Nadat het gebied rondom de beuk voor herplant in gereedheid was gebracht, stond daar 1978 als enige nog "De Beuk".

Er staan echter nog meer beuken die de brand overleeft hebben bij het viaduct richting Delhuijzen en langs het hoogspanningstracé. Dat de Beuk  "De Beuk" is, komt omdat deze na de brand zo duidelijk in het landschap aanwezig was dat het een markeringpunt werd. Op dit moment is dat, door de bospercelen met Grove Den, niet meer als zodanig te herkennen.



Bron: Extra editie Arnhemse krant  8 juli 1976


10.00 uur    Melding bosbrand Rozendaalse Veld korpsen Arnhem en omgeving rukken uit       
10.10 uur    Vuur breidt zich snel uit Koningsweg- Deelenseweg alleen toegang hulpverlening       
10.30 uur    Vuurzee bereikt Apeldoornseweg en slaat er over heen.       
10.35 uur    Gebouw Heidemij wordt bedreigt er ligt veel PVC materiaal       
10.40 uur    Vuur woekert verder richting Schaarsbergen       
11.00 uur    Vuur gaat richting A12       
12.00 uur    Bewoners Koningsweg moeten huizen verlaten worden geëvacueerd naar de Rijnhal       
12.00 uur    Rijks- en secundairewegen worden gesloten        
13.00 uur    Burgmeester Roelen van Arnhem stelt zich ter plaatsen op de hoogte.       
13.25 uur     Bussen GVB evacueren campings in Schaarsbergen naar de Rijnhal       
1330 uur     Velperbroekcircuit gesloten voor verkeer bussen evacueren duizenden campinggasten uit Schaarsbergen naar de Rijnhal       
13.35 uur    Witte Porches ingezet om verkeer van wegen te weren.       
13.37 uur     Acuut brandgevaar voor gebouw  Heidemij zeer dichte rook ontwikkeling       
13.45 uur    Brandweer terug getrokken om overslaan naar de stad te voorkomen       
13.50 uur    Loods met camping-gas aan de Koningsweg wordt geruimd ivm explosiegevaar       
13.55 uur    Voornemen om vee naar vliegveld Deelen te evacueren is op het laatset moment niet uitgevoerd.        
14.00 uur    Gasten Motel Arnhem worden richting Duitse grens gestuurd       
14.10 uur    Nog een brand  op de Posbank wordt geblust door korps van Rheden       
14.12 uur    Vliegtuig Rijkspolitie lokaliseert en observeert de brand       
14.15 uur     Vrijwilligers helpen de brand te blussen de opkomst is indrukwekkend       
14.20 uur    Leger wordt ingeschakeld komt met groot materiaal om het gebouw van de Heidemij te ontzetten.       
14.30 uur    Brandweer Valburg wordt ingeschakeld. Publieke belangstelling wordt steeds groter       
14.40 uur    Vrijwilligers melden zich bij de Sakser Weimar kazerne om vandaar naar de brand te worden gebracht       
14.50 uur    Brand ten zuiden van Klein Heidekamp nadert de A12 steeds dichter.       
14.55 uur    Brand nadert benzinestation v Voorst       
15.00 uur    Vijf bulldozers naar Golflink Rozendaal        
15.15 uur    Bulldozer uitgeteld nabij Apeldoornseweg       
15.20 uur     Brandweer-assistentie uit Duitsland via Velperbroek cuit.       
15.22 uur    Auto door vlammen ingesloten op Apeldoornseweg       
15.25 uur    Heidemij geheel ingesloten door vuur. Sporthal LETS ook bedreigd Zweefvliegtuigen Terlet geëvacueerd. Brand nu parallel aan de A12       
15.27 uur     Pompstation in de vuurlinie Bosbouwschool natgehouden. Nog in de verste verte geen controle op de brand       
15.35 uur    Brand nog maar 100 mtr van Golflinks       
15.40 uur    Blusvliegtuigen uit Duitsland ter sprake.       
15.40 uur    Brandweerwagens via Kleef over de grens.       
15.45 uur    Eerste evacuees in de Rijnhal  Golflinks wordt direct bedreigt. Door aanleg van brandvrije strook langs de A12 hoopt men het vuur van de A12 te weren       
15.50 uur     Gevaar bij de Bosbouwschool geweken       
16.00 uur    Brand tot 300 meter van tankstation. Duitsers bij Velperbroek       
16.45 uur     Brand gaat zuidelijke richting.       
16.47 uur    Nieuwe vuurhaard op hoek Apeldoornseweg- Koningsweg       
16.50 uur    Brandweer Vreeswijk in actie bij Wolfheze. Brand Koningsweg -Apeldoornseweg onder controle .
HET TIJ LIJKT TE KEREN       
17.00 uur    Brand zodanig onder controle zodat de A12 weer open kan. Veel hinder van belangstellenden       
17.15 uur    Brand neemt geleidelijk af Controle komt in zicht.       
18.10 uur    Kampeerders kunnen terugkeren naar de campings Gevaar geheel geweken.       
19.00 uur     Brand onder controle Toegangswegen tot rampgebied blijven hermetisch gesloten. Nablussen gaat door.       
19.05 uur    Einde van een lange, hete dag.